Chương 04 - Điều mà chỉ con mới có

Naval Kids

Chương 4 - Điều mà chỉ con mới có

Hôm sau, Bin đến sớm. Vừa ngồi xuống, cậu đã hỏi:

- Ông. Hôm qua ông nói có người tạo ra giá trị cho hàng triệu người. Làm sao họ làm được?

Ông rót hai cốc trà.

- Để ông hỏi cháu trước. Lớp cháu có bạn nào học Toán rất giỏi không?

Bin: Có ạ.

Ông: Có bạn nào vẽ rất đẹp không?

Bin: Có.

Ông: Có bạn nào đá bóng rất hay không?

Bin: Cũng có.

Ông: Điều gì làm các bạn ấy khác nhau?

Bin nghĩ một lúc.

- Mỗi người giỏi một thứ.

Ông gật đầu.

- Đó là điều Naval gọi là Specific Knowledge.

Bin: Specific Knowledge là gì hả ông?

Ông: Nó không dễ dịch sang tiếng Việt. Có người gọi là kiến thức chuyên biệt. Có người gọi là năng lực độc đáo. Ông thích hiểu đơn giản hơn.

- Đó là điều mà người khác khó làm giống cháu.

Bin: Thế học thật nhiều có phải là Specific Knowledge không?

Ông: Chưa chắc. Học thuộc sách giáo khoa thì rất nhiều người làm được. Làm đúng một quy trình cũng có rất nhiều người làm được. Những điều đó quan trọng. Nhưng chưa phải điều Naval muốn nói.

Ông lấy một tờ giấy.

- Giả sử có hai người cùng học lập trình. Một người rất giỏi toán. Một người lại rất thích kể chuyện. Cả hai đều biết viết phần mềm. Nhưng họ sẽ tạo ra những sản phẩm giống nhau không?

Bin: Không.

Ông: Tại sao?

Bin: Vì mỗi người nghĩ khác nhau.

Ông: Đúng. Kiến thức giống nhau. Nhưng con người khác nhau. Và chính sự khác nhau ấy mới tạo ra giá trị.

Bin: Thế nếu hai người đều học rất giỏi thì sao?

Ông: Vẫn khác. Vì cuộc đời họ khác. Có người lớn lên ở thành phố. Có người lớn lên ở vùng quê. Có người thích trẻ con. Có người thích máy móc. Có người kiên nhẫn. Có người sáng tạo.

- Những điều ấy không trường học nào dạy. Nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến thứ họ tạo ra.

Ông cầm cuốn sách trên bàn.

- Cháu biết vì sao có rất nhiều sách về kinh doanh không?

Bin: Vì nhiều người viết.

Ông: Đúng. Nhưng chỉ một vài cuốn được đọc mãi. Tại sao?

Bin nhún vai.

Ông: Vì họ không chỉ viết điều mình biết. Họ viết điều chỉ họ mới có thể viết.

Ông gật đầu nhìn Bin.

- Ngày trẻ, ông cũng từng nghĩ càng giống người giỏi thì càng thành công. Sau này ông mới thấy, học từ người khác là cần. Nhưng nếu cả đời chỉ cố giống họ, thì mình luôn đi sau.

Bin: Thế làm sao biết điều gì là của mình?

Ông mỉm cười.

- Naval có một gợi ý rất hay. Hãy để ý những việc mà cháu thấy bình thường nhưng người khác lại thấy khó. Và những việc cháu làm hàng giờ mà không thấy chán. Rất có thể, đó là nơi cháu nên đào sâu.

Bin cúi xuống nhìn tờ giấy.

- Vậy người nào cũng có Specific Knowledge sao ông?

Ông: Có. Chỉ là nhiều người chưa bao giờ đi tìm. Họ dành cả đời để học những gì mọi người đang học, làm những gì mọi người đang làm, rồi thắc mắc vì sao kết quả cũng giống mọi người.

Bin gật đầu.

- Nhưng nếu đã tìm được điều mình giỏi, làm sao để tạo ra giá trị cho hàng nghìn, hàng triệu người?

Ông cười.

- Lúc ấy, cháu sẽ cần một thứ còn mạnh hơn cả kiến thức. Naval gọi nó là...

- ...Leverage.

Câu Hỏi Cuối Chương

Câu 1: Specific Knowledge là gì?

Câu 2: Vì sao không nên chỉ cố gắng giống người khác?

Câu 3: Cùng suy nghĩ

Có việc gì con thấy rất bình thường nhưng người khác lại thấy khó?

Gợi ý câu trả lời cho Chương 3

Câu 1: Theo Naval, của cải là gì?

Ông gợi ý:
Là thứ tiếp tục tạo ra giá trị theo thời gian.

Ví dụ: doanh nghiệp, phần mềm, sách, cổ phần...

Câu 2: Tiền thường đi theo điều gì?

Ông gợi ý:
Tiền thường đi theo giá trị.

Khi tạo ra điều có ích cho người khác, tiền thường là kết quả.